Historia

HISTORIA

Z KART HISTORII

Fundacja Edukacja dla Demokracji rozpoczęła działalność w 1989 roku, kontynuując współpracę nauczycieli polskich i amerykańskich podjętą w 1982 roku, po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego.

timeline_pre_loader

2025

Świętowaliśmy 25 lat programu RITA – Przemiany w regionie.

Wraz z Fundacją Batorego, Fundacją Stocznia, Fundacją Wspomagania Wsi oraz Frivillighet Norge zainaugurowaliśmy nowy wieloletni program grantowy: Fundusz Społeczeństwa Obywatelskiego EOG.

2024

Rozpoczęliśmy realizację nowego programu zainaugurowanego przez PAFW: „Kurs na Odporność”, wspierającego  budowanie odporności psychicznej dzieci i młodzieży.

Współorganizowaliśmy trzy szkolenia z facylitacji dialogu oraz wydaliśmy polskie tłumaczenie publikacji „Dialog publiczny w praktyce. Jak stworzyć włączającą przestrzeń, w której każda osoba może porozmawiać o tym, co dla niej ważne”.

Po trzech latach przerwy powróciliśmy do prowadzenia konkursów regrantingowych w programie “Edukacja Globalna”.

2023

Wydaliśmy publikację „PoMOCnik. Dobre praktyki wspierania dzieci i młodzieży” i podsumowaliśmy cztery lata działania utworzonego podczas pandemii „Funduszu Pomocowego”.

2022

W odpowiedzi na pełnoskalową inwazję Rosji uruchomiliśmy nowy program skierowany do organizacji niosących pomoc na terenie Polski i Ukrainy: „Wspieramy Ukrainę”.

Wzięliśmy udział w akcji „Inna bajka – książeczki dla dzieci z Ukrainy”, dzięki której wyposażyliśmy polskie szkoły, biblioteki, miejsca aktywności społecznej w atrakcyjnie wydane książki w języku ukraińskim. Przez kolejne kilkanaście miesięcy wysłaliśmy łącznie 575 paczek do 300 różnych miejscowości z całej Polski.

2021

Wraz z Fundacją Rozwoju Demokracji Lokalnej oraz Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego oficjalnie zainaugurowaliśmy Program Aktywni Obywatele – Fundusz Regionalny.

2020

Zostaliśmy operatorem nowego programu PAFW: Funduszu Pomocowego dla Organizacji Pozarządowych oraz Inicjatyw Obywatelskich 2020 i uruchomiliśmy pierwsze nabory.

Przetłumaczyliśmy na język polski edukacyjną grę dyskusyjną „Przepis na Demokrację”.

2019

30. rocznica utworzenia Fundacji – od momentu złożenia deklaracji założycielskiej przez jej fundatorów minęły już 3 dekady.

Uruchomiliśmy 3 ukraińskojęzyczne kursy e-learningowe na platformie civicportal.education wspierające pracę ze społecznościami lokalnymi.

2018

Rozpoczęliśmy współpracę z Weiser Center for Europe and Eurasia (WCEE) oraz William Davidson Institute at the University of Michigan (WDI) przy organizacji szkoleń dla liderów organizacji pozarządowych z krajów byłego ZSRR i Bałkanów.

2017

Przygotowaliśmy plansze edukacyjne – atrakcyjne materiały uzupełniające dla szkolnych scenariuszy zajęć.

2016

Fundacja zmieniła logotyp – nowa identyfikacja wizualna wraz z nową stroną mają przybliżać misję, cele i działania Fundacji naszym przyjaciołom, darczyńcom i partnerom.

2015

Zintensyfikowaliśmy działania w Ukrainie – zaangażowaliśmy się we wsparcie lokalnych społeczności w ich przygotowaniach do reformy samorządowej oraz dziennikarzy – by dzięki poznawaniu współczesnych metod pracy dziennikarskiej lepiej służyli swoim odbiorcom. Razem z KrymSOS wspieraliśmy też rodziny „niebiańskiej sotni”.

2014

Fundacja zaangażowała się w pomoc poszkodowanym podczas wydarzeń tzw. Euromajdanu  oraz we wsparcie reform w Ukrainie. W prowadzonej przez FED zbiórce publicznej oraz poprzez inne darowizny zebraliśmy na ten cel ponad 550 tys. zł.

 

2013

Program stypendialny im. Lane’a Kirklanda PAFW trafia pod skrzydła Fundacji.

FED zostaje członkiem Koalicji na rzecz samorządów  uczniowskich oraz powraca do wspierania samorządności uczniowskiej w ramach projektu „Budowanie potencjału i promocja samorządności uczniowskiej w Polsce”. Projekt był realizowany w l. 2012-2014.

Inicjatywa szlaków barokowych FED po raz pierwszy realizowana poza granicami kraju – w Białorusi.

2012

Śmierć prof. Jacka Woźniakowskiego, współtwórcy FED, Członka Rady Fundacji.

Rozpoczęcie działalności projektowej w Tunezji.

Rozpoczęcie – na bazie inicjatywy Tadżycka Krowa – realizacji projektów demokratyzacyjno-rozwojowych w Tadżykistanie.

Zbudowanie pierwszego e-podręcznika – elektronicznego repozytorium materiałów – prowadzonego przez FED, pod adresem www.e-globalna.edu.pl.

2011

Fundacja została operatorem IV edycji ogólnopolskiego konkursu Ministerstwa Edukacji Narodowej „Otwarta Szkoła”.

2010

Rozpoczęcie programu „Szkoła.PL – wsparcie dla polskich szkół uzupełniających na świecie”, który od 2014 r. przerodził się w szerszy program działań na rzecz Polonii i Polaków mieszkających poza granicami kraju.

W grudniu odbyło się pierwsze seminarium polsko-rosyjskie realizowane we współpracy z Moskiewską Szkołą Badań Politycznych (obecnie: Moskiewska Szkoła Edukacji Obywatelskiej). Seminarium zapoczątkowało regularną współpracę projektową.

2009

Na XIX Forum Ekonomicznym w Krynicy Fundacja Edukacja dla Demokracji została uhonorowana tytułem Organizacji Pozarządowej Europy Środkowo-Wschodniej 2009 r., przyznawanym przez Radę Programową Forum Ekonomicznego.

2008

Rozpoczęcie realizacji 3-letniego projektu „GREAT! Global Rights – Europeans Acting Together” ze środków EuropeAid, we współpracy z partnerami z Czech, Słowenii, Belgii, Wielkiej Brytanii. Projekt był realizowany w l. 2008-2010.

Rozpoczęcie inicjatywy „Szlak Sakralnej Sztuki Barokowej im. Michaela Willmanna ” – Drogi Baroku – rozwój społeczności lokalnych w oparciu o dziedzictwo kulturowe.

Fundacja rozpoczęła realizację szkoleń metodą e-learningu, najpierw w ramach projektu „Kompetentni, wiarygodni, przejrzyści” realizowanego z funduszy norweskich, następnie w ramach wielu innych działań (RITA – Civicportal, edukacja globalna, samorządność uczniowska i inne).

2007

Rozpoczęcie Programu „Szkoła Równych Szans” skierowanego do szkół z woj. lubuskiego, lubelskiego, zachodniopomorskiego i mazowieckiego, realizowanego w partnerstwie z FRDL i STO; program był realizowany w l. 2007-2008.

 

2006

Realizacja projektu Polsko-Kanadyjska Współpraca Rozwojowa , którego głównym komponentem były dotacje na projekty rozwojowe w Afryce, Europie Wschodniej i na Kaukazie ze środków Kanadyjskiej Agencji Współpracy Rozwojowej (CIDA) i polskiego MSZ. Łączna wartość projektu przekraczała 5 mln zł.

 

2005

Rozpoczęcie programu Edukacja Globalna / Rozwojowa składającego się z konkursów dotacyjnych oraz komponentu szkoleniowego.

Śmierć Sandry Feldman, działaczki American Federation of Teachers, współtwórczyni FED.

2004

Fundacja otrzymała tytuł Instytucji Pro Publico Bono .

Pierwsza edycja inicjatywy „Study Tours to Poland” polegającej na wizytach studyjnych profesjonalistów i młodszych studentów ze Wschodu do Polski; inicjatywa wyrosła w osobny Program Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności zarządzany od 2006 r. przez Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka Jeziorańskiego, biuro w Warszawie, oraz Fundację Borussia.

Rozpoczęcie inicjatywy, która przybrała nazwę Tadżycka Krowa, a której głównym założeniem było zbieranie darowizn od osób indywidualnych i firm, głównie w Polsce, by wspierać poprzez zakup bydła Kluby Kobiet (żeńskie grupy samopomocowe) w Północnym Tadżykistanie.

2003

Śmierć Edwarda Wieczorka, współtwórcy FED, Członka Rady Fundacji.

FED partnerem w Inicjatywie „TAK dla referendum” – społecznej kampanii na rzecz uczestnictwa w referendum i oddania głosu za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.

Otwarcie w Świętochłowicach Centrum Edukacji Lokalnej (CEL) oraz Młodzieżowego Ośrodka Przedsiębiorczości – wspólnych inicjatyw FED i Urzędu Miasta Świętochłowic. CEL weszło następnie w strukturę Urzędu i działała do 2013 roku.

2002

Powołanie Education for Democracy International Network EDIT Net – nieformalnej sieci współpracy organizacji i grup trenerskich z Polski i krajów Europy Wschodniej, Kaukazu i Azji Centralnej.

2001

Pierwsza i bardzo istotna reorganizacja Rady Fundacji; fundatorzy amerykańscy wyznaczają imiennie swoich następców i w ten sposób do Rady wchodzą: Tomasz Maracewicz, Alicja Derkowska, Krzysztof Stanowski i Eric Chenoweth. Ponadto w Radzie znajdują się przedstawiciele delegowani przez: American Federation of Teachers (1), NSZZ Solidarność – sekcja nauczycielska (1) oraz wybrani z zespołu trenerów-szkoleniowców Fundacji (3).

FED jest jednym z inicjatorów powstania Grupy Zagranica – koalicji polskich organizacji pozarządowych działających za granicą; w 2004 r. Grupa Zagranica sformalizowała się w postaci związku stowarzyszeń, FED jest jednym z założycieli.

 

2000

Rozpoczęcie programu „Przedsiębiorczość w praktyce”, kierowane głównie do młodych ludzi wchodzących na rynek pracy, program był realizowany do 2011 r.

Rozpoczęcie programu „Europejski Paszport”. W ramach programu prowadzone były warsztaty metodyczne dla nauczycieli, konferencje i seminaria związane z informowaniem o Unii Europejskiej, integracji Polski z UE oraz inicjowane są projekty współpracy i międzynarodowej wymiany młodzieży. Program był realizowany do 2008 r.

Rozpoczęcie programu „Przemiany w Regionie” – RITA – inicjatywy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, której operatorem jest nieprzerwanie FED; Program RITA otwiera grantodawczą działalność FED, która w kolejnych latach zostaje poszerzona o następne projekty i programy regrantingowe.

1999

Rejestracja Centrum Szkoleniowego FED  – niepublicznej jednostki doskonalenia nauczycieli, Centrum działa nieprzerwanie.

Rozpoczęcie realizacji projektów na Kaukazie Południowym i w Rosji.

1998

Fundacja otrzymuje prestiżową nagrodę – Democracy and Civil Society Award – przyznaną wspólnie przez Unię Europejską i Stany Zjednoczone w celu uczczenia 50. rocznicy Planu Marshalla, w 40. rocznicę podpisania Traktatu Rzymskiego, a także 50-lecia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. W Polsce taką nagrodę otrzymały tylko dwie instytucje: Tygodnik Powszechny oraz nasza Fundacja.

Od października 1998 roku działa (powołane przez Fundację we współpracy z Pracownią Filozofii Ośrodka Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej) Podyplomowe Studium dla Nauczycieli „Nowoczesna dydaktyka w szkole. Dociekania filozoficzne z dziećmi i młodzieżą”. Studium jest dofinansowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Program „Filozoficzne dociekania z dziećmi i młodzieżą” został dopuszczony przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego. Studium kontynuuje działalność na Uniwersytecie Łódzkim.

1997

We współpracy z American Federation of Teachers Fundacja rozpoczyna działalność na terenie Mongolii . W efekcie dwóch rund szkolenia trenerów sformowała się grupa trenerów organizujących warsztaty na terenie całej Mongolii. Ważnym osiągnięciem zespołu jest adaptacja (w tym opublikowanie w języku mongolskim), i wprowadzenie do szkół amerykańskiego programu „Democracy for all”. Regularne działania w Mongolii trwały do 2003 r.

Śmierć Alberta Shankera, Prezydenta American Federation of Teachers, współtwórcy Fundacji.

1996

Liberalizm i procedury demokratyczne – warsztaty organizowane we współpracy z Fundacją im. Friedricha Naumanna. Warsztaty zgromadziły na wspólnych zajęciach tzw. młodzieżówki partyjne z ówczesnych formacji chrześcijańskich, socjaldemokratycznych i liberalnych.

1995

Rozpoczęcie działań Fundacji w Azji Centralnej.

Pierwsze międzynarodowe kursy trenerskie – przeprowadzone na Łotwie przez trenerów FED: Krzysztofa Stanowskiego i Teresę Gęcę oraz absolwentkę kursów trenerskich w Polsce, Łotyszkę Viję Rudinę.

Wydanie wyboru pism i rozmów Wincentego Witosa pt. „Witos o demokracji” w opracowaniu prof. Jana Borkowskiego przy współpracy Wiktora Kulerskiego.

1994

Rozpoczęcie realizacji projektów na Ukrainie oraz Białorusi, gdzie Fundacja działa nieprzerwanie w środowiskach szkolnych, pozarządowych i na rzecz społeczności lokalnych.

Zainicjowanie przez wyszkolonych trenerów związanych z FED działalności nieformalnych lokalnych ośrodków trenerskich Fundacji, m.in. w Olsztynie, Poznaniu, Lublinie, Wrocławiu i Suwałkach. Ośrodki działały do 2001 roku.

1993

Początek programu Filozofia dla Dzieci, realizowanego we współpracy z Pracownią Filozofii Ośrodka Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej’ od 2002 r. program realizuje Stowarzyszenie Edukacji Filozoficznej Phronesis.

Rozpoczęcie realizacji projektów na Litwie – pierwsze warsztaty dla litewskich nauczycieli (Grigiszki), trenerzy z Polski: Krzysztof Stanowski, Renata Sanak i Jacek Podolski; działania na Litwie trwały do 1999 r.

Pierwszy kurs trenerów prowadzony samodzielnie przez polskich szkoleniowców z FED; kurs prowadzili: Krzysztof Stanowski, Anna Szreter, Ewa Zydorek i Grzegorz Ciemniak.

1992

Pierwszy warsztat zagraniczny (Gródek, Ukraina) prowadzony przez polskich trenerów: Krzysztofa Stanowskiego i Ewę Zydorek dla środowisk polonijnych.

1991

Początek programu Demokracja w Szkoledws, który przez niemal 20 lat stanowił wspólny szyld dla różnorodnych działań Fundacji skierowanych do środowisk szkolnych.

28 maja 1991 – formalna rejestracja Fundacji w rejestrze sądowym.

1990

Grudzień – zatwierdzenie Statutu Fundacji przez Ministra Edukacji Narodowej.

Lipiec, Rozalin – pierwsze szkolenie trenerów, prowadzone przez zespół trenerów amerykańskich z American Federation of Teachers .

Pierwsze warsztaty prowadzone przez polskich trenerów dla Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” ; wśród pierwszych trenerów FED byli: Krzysztof Stanowski; Ewa Zydorek i Wanda Szymańska.
Spisanie aktu notarialnego o ustanowieniu Fundacji w Państwowym Biurze Notarialnym w Nowym Dworze Mazowieckim za nr repertorium 18423/90.

1989

Utworzenie Fundacji – złożenie deklaracji założycielskich przez 10 fundatorów. Założycielami Fundacji było pięciu Polaków, związanych z Zespołem Oświaty Niezależnej (w latach 80. XX wieku): prof. Andrzej Janowski, Wiktor Kulerski, dr Janusz Onyszkiewicz, Edward Wieczorek, prof. Jacek Woźniakowski; prof. Jan Piotr Lasota-Hirszowicz; oraz pięciu Amerykanów: Sandra Feldman – President of American Federation of Teachers (1997-2004), Herbert Magidson – Executive Vice President of New York State United Teachers, Diana Ravitch – Professor of History and Education, Albert Shanker – President of American Federation of Teachers (1974-1997).

Pierwsze warsztaty dla nauczycielskiej Solidarności prowadzone przez trenerów American Federation of Teachers w Polsce (Rozalin).

projekt i realizacja strony internetowej: rock the web